WCAG 2.0 - Succescriterium 3.1.5 Leesniveau

Principe 3: Begrijpelijk - Informatie en de bediening van de gebruikersinterface moeten begrijpelijk zijn

Richtlijn 3.1 Leesbaar: Maak tekstcontent leesbaar en begrijpelijk

Bedoeling van Richtlijn 3.1

De bedoeling van deze richtlijn is om mogelijk te maken dat tekstcontent wordt gelezen door gebruikers en door hulptechnologie, en om te garanderen dat informatie die nodig is om content te begrijpen beschikbaar is.

Mensen met functiebeperkingen beleven tekst op verschillende manieren. Voor sommigen is de beleving visueel; voor anderen auditief; voor weer anderen zowel visueel als auditief. Sommige gebruikers hebben grote moeite met het herkennen van geschreven woorden, maar begrijpen niettemin zeer ingewikkelde en specialistische documenten als de tekst hardop wordt gelezen, of wanneer belangrijke processen en ideeën visueel worden geïllustreerd of in gebarentaal worden vertolkt. Voor sommige gebruikers is het moeilijk om de betekenis van een woord of uitdrukking af te leiden uit de context, vooral als het woord of de uitdrukking op een ongebruikelijke manier wordt gebruikt, of er een speciale betekenis aan is gegeven. Voor deze gebruikers kan het vermogen om te lezen en te begrijpen afhangen van de beschikbaarheid van specifieke definities of de voluit geschreven vorm van acroniemen of afkortingen. User agents, met inbegrip van zowel spraakgestuurde als grafische applicaties, zijn mogelijk niet in staat om tekst correct weer te geven tenzij de taal en de strekking van de tekst worden geïdentificeerd. Terwijl dit voor de meeste gebruikers maar kleine problemen zijn, kunnen ze voor gebruikers met functiebeperkingen enorme barrières opwerpen. In gevallen waarin de betekenis niet kan worden vastgesteld zonder uitspraakinformatie (zoals bij bepaalde Japanse Kanji-karakters), moet er ook uitspraakinformatie beschikbaar zijn.

Succescriterium 3.1.5 Leesniveau

3.1.5 Leesniveau: Als tekst, nadat eigennamen en titels verwijderd zijn, een leesvaardigheid vereist die hoger is dan het niveau van drie jaar middelbaar onderwijs, dan is aanvullende content beschikbaar, of er is een versie beschikbaar die geen leesvaardigheid vereist die hoger is dan van drie jaar middelbaar onderwijs. (Niveau AAA)

Niveau van conformiteit

AAA

Bedoeling van dit Succescriterium

Content moet zo duidelijk en eenvoudig mogelijk worden geschreven. De bedoeling van dit Succescriterium is:

  • om te garanderen dat er aanvullende content beschikbaar is om moeilijke of ingewikkelde tekst te helpen begrijpen;

  • om een toetsbare maatregel in te stellen die aangeeft wanneer zulke aanvullende content vereist is.

Dit Succescriterium helpt mensen met leesmoeilijkheden, maar biedt daarnaast auteurs de gelegenheid om moeilijke of ingewikkelde webcontent te publiceren. De moeilijkheid van tekst wordt uitgedrukt in het onderwijsniveau dat nodig is om de tekst te kunnen lezen. Onderwijsniveaus worden ingedeeld conform de International Standard Classification of Education [UNESCO], die in het leven is geroepen om onderwijssystemen internationaal te kunnen vergelijken.

Moeilijke of ingewikkelde tekst kan voor het merendeel van het beoogde publiek (dat wil zeggen, de meeste mensen voor wie de content is gecreëerd) op zijn plaats zijn. Maar zelfs onder hoogopgeleide gebruikers met specialistische kennis van het onderwerp bevinden zich mensen met functiebeperkingen, waaronder leesmoeilijkheden. Het is wellicht mogelijk om deze gebruikers tegemoet te komen door de tekst leesbaarder te maken. Als het niet mogelijk is de tekst leesbaarder te maken is er aanvullende content nodig. Aanvullende content is nodig als tekst een leesvaardigheid vereist die hoger is dan het niveau van drie jaar middelbaar onderwijs - dat wil zeggen, meer dan negen jaar school. Zulke tekst werpt hoge barrières op voor mensen met leesmoeilijkheden en wordt zelfs voor mensen zonder functiebeperkingen die het hoger middelbaar onderwijs hebben voltooid als moeilijk beschouwd.

Leesmoeilijkheden zoals dyslexie maken het moeilijk om geschreven of gedrukte woorden te herkennen en ze met de juiste klanken te associëren. Dit wordt ook wel tekst "ontcijferen" genoemd. Willen mensen vloeiend kunnen lezen, moeten dit ontcijferen automatisch gebeuren. Het woord voor woord ontcijferen van tekst vergt een groot deel van de mentale energie die de meeste mensen kunnen gebruiken om te begrijpen wat ze lezen. Een tekst met korte, gewone woorden en korte zinnen is gemakkelijker te ontcijferen en vereist doorgaans een minder hoge leesvaardigheid dan een tekst met lange zinnen en lange of onbekende woorden.

Het onderwijsniveau dat vereist is om tekstcontent te kunnen lezen (ook wel "leesvaardigheid" genoemd) wordt gemeten door geselecteerde tekstpassages op de webpagina te analyseren. Als de webpagina tekst bevat die voor verschillende doeleinden is geschreven, of als er verschillende stijlen worden gebruikt, bevatten de geselecteerde passages voorbeelden van de diverse soorten content op de webpagina en van de verschillende stijlen waarin de content is geschreven. (In veel gevallen bevat de webpagina maar één soort tekstcontent - bijvoorbeeld technische documentatie, een juridische kennisgeving, marketingmateriaal, enzovoort - en hanteert alle content dezelfde stijl.)

Ook onderwijzend personeel kan het onderwijsniveau meten dat nodig is om tekstcontent te kunnen lezen. Bevoegde docenten kunnen bijvoorbeeld tekst evalueren aan de hand van lokale onderwijsnormen om te bepalen of het een leesvaardigheid vereist die hoger is dan wat wordt verwacht van leerlingen in het laatste jaar van het lager middelbaar onderwijs.

Omdat de namen van mensen, namen van steden of andere eigennamen niet kunnen worden veranderd in kortere namen met minder lettergrepen, en omdat zinnen moeilijker te begrijpen worden als zulke veranderingen worden doorgevoerd of als iedereen alleen met voornaamwoorden wordt aangeduid, specificeert het succescriterium dat eigennamen kunnen worden genegeerd of uit de tekst gehaald kunnen worden, voordat wordt beoordeeld of deze voldoet aan de vereisten ten aanzien van leesbaarheid. Titels verwijzen naar de naam van documenten, boeken, films, enzovoort. Titels worden bij de analyse verwijderd of genegeerd, want het veranderen van de woorden in titels mag een titel dan misschien gemakkelijker leesbaar maken, maar het zou onmogelijk worden om te begrijpen wat er met de titel wordt aangeduid. Dit zou het juist moeilijker maken om de content (bijvoorbeeld een boek, een wetenschappelijke tekst, een artikel, enzovoort) te lezen. Daarom wordt ook voor titels specifiek een uitzondering gemaakt.

Als een webpagina meerdere talen bevat, moet voor elke taal die ten minste 5% van de content uitmaakt en in volle zinnen of alinea's (niet alleen afzonderlijke woorden of uitdrukkingen) wordt gebruikt een leesbaarheidsniveau worden berekend. De algehele leesbaarheid van de pagina moet worden beoordeeld op basis van de taal die ten aanzien van leesbaarheid de slechtste resultaten oplevert.

De leesbaarheid van content kan ook worden bepaald door een leesbaarheidsformule op de geselecteerde passage toe te passen. Veel (maar niet alle) leesbaarheidsformules baseren hun berekeningen op passages van 100 woorden. Er zijn voor veel talen formules ontwikkeld. Het aantal woorden in de passage wordt geteld en de lengte van de woorden wordt vastgesteld door het aantal lettergrepen of het aantal karakters te tellen. De meeste leesbaarheidsformules tellen ook het aantal zinnen en de lengte ervan. Dan wordt aan de hand van de gemiddelde woord- en zinslengte een leesbaarheidsscore berekend. (In sommige talen, zoals het Japans, kan een passage meerdere schriftsystemen bevatten. Leesbaarheidsformules voor dergelijke talen kunnen het aantal en de lengte van deze "opeenvolgingen" in hun berekeningen gebruiken.) Het resultaat kan worden weergegeven als een getal (bijvoorbeeld op een schaal van 0-100) of als een klasniveau. Vervolgens kunnen deze resultaten worden geïnterpreteerd met gebruik van de onderwijsniveaus die zijn beschreven in de International Standard Classification of Education. Voor een aantal talen is het mogelijk leesbaarheidsformules toe te passen tijdens het gebruiken van de spellingcontroles in veelgebruikte software, mits u in de opties hiervan aangeeft dat u na afloop van de spellingcontrole van de documenten de statistieken wilt krijgen.

Onderwijsniveaus
Basisonderwijs Lager middelbaar onderwijs Hoger middelbaar onderwijs Voortgezet onderwijs
Eerste zes schooljaren schooljaren 7-9 schooljaren 10-12 Meer dan 12 schooljaren

Op basis van International Standard Classification of Education [UNESCO]

Opmerking: Volgens het Open Society Mental Health Initiative kan het Easy to Read-concept niet universeel zijn en is het niet mogelijk een tekst te schrijven die aansluit bij de vermogens van alle mensen met leesvaardigheids- en begripsproblemen. Het is zeer wenselijk om zo duidelijk en eenvoudig mogelijke taal te gebruiken, maar de WCAG-Werkgroep kon geen manier vinden om te toetsen of dit was bereikt. Het gebruik van het leesniveau is een manier om toetsbaarheid in een Succescriterium te introduceren die duidelijk schrijven aanmoedigt. Aanvullende content kan een krachtige methode zijn voor mensen met bepaalde typen cognitieve beperkingen.

Specifieke voordelen van Succescriterium 3.1.5

Dit Succescriterium kan mensen helpen die:

  • Moeite hebben met het begrijpen en interpreteren van geschreven taal (bijvoorbeeld artikelen, instructies of kranten in tekst of braille), met als doel algemene kennis of specifieke informatie te verkrijgen

Definities
lager middelbaar onderwijsniveau

de opleidingsperiode van twee of drie jaar die begint na voltooiing van zes jaar school en negen jaar na het begin van het basisonderwijs eindigt

Opmerking: deze definitie is gebaseerd op de International Standard Classification of Education van de [UNESCO].

aanvullende content

aanvullende content die de primaire content illustreert of verduidelijkt

Voorbeeld 1: een audioversie van een webpagina.

Voorbeeld 2: een illustratie van een complex proces.

Voorbeeld 3: een alinea die een samenvatting geeft van de belangrijkste uitkomsten en aanbevelingen van een onderzoekstudie

Voldoen aan succescriterium 3.1.5 Leesniveau (niveau AAA)

Afdoende technieken: technieken of combinaties van technieken die volstaan

Elk genummerd item in deze sectie staat voor een techniek of combinatie van technieken die afdoende wordt beschouwd om aan dit succescriterium te voldoen. Met de genoemde technieken wordt pas aan het succescriterium voldaan indien ze in overeenstemming zijn met de conformiteitseisen.

Bron: How to meet WCAG 2.0, success criterion 3.1.5 (Engelstalig)
Links in deze sectie verwijzen naar Engelstalige content.

  1. G86: Een samenvatting van tekst aanbieden die kan worden begrepen door personen met een leesvaardigheid op het niveau van onderbouw van het voortgezet onderwijs

  2. G103: Visuele illustraties, foto's en symbolen bieden om ideeën, gebeurtenissen en processen te helpen uitleggen

  3. G79: Een gesproken versie van de tekst aanbieden

  4. G153: De tekst gemakkelijker leesbaar maken

  5. G160: Een versie in gebarentaal aanbieden voor informatie, ideeën en processen die begrepen moeten worden om de content te kunnen gebruiken

Opmerking: Verschillende sites kunnen op verschillende manieren omgaan met dit succescriterium. Voor sommige gebruikers kan een audioversie van de content nuttig zijn. Voor sommige mensen die doof zijn, kan een gebarentaalversie van de pagina gemakkelijker leesbaar zijn dan een geschreven taalversie, aangezien gebarentaal hun eerste taal kan zijn. Sommige sites kunnen besluiten beide versies, of andere combinaties aan te bieden. Er is geen versie die nuttig is voor alle gebruikers met functiebeperkingen. Daarom worden hier verschillende technieken als afdoende technieken geboden voor auteurs die proberen hun sites toegankelijker te maken. Elke bovengenoemde genummerde techniek of combinatie die door een bepaalde site worden gehanteerd wordt door de werkgroep als afdoende beschouwd.

Aanbevolen technieken: technieken die verder gaan dan is vereist

De items in deze sectie gaan verder dan wat is vereist om aan het succescriterium te voldoen. Ze kunnen worden gebruikt om content optimaal toegankelijk te maken.
Gebruik van aanbevolen technieken heeft geen invloed op het niveau van conformiteit dat kan worden geclaimd.

Bron: How to meet WCAG 2.0, success criterion 3.1.5 (Engelstalig)
Links in deze sectie verwijzen naar Engelstalige content.

  • Tekst aanbieden voor landingspagina's en navigatiepagina's op een leesniveau dat lager is dan drie jaar middelbaar onderwijs (toekomstige link)

  • Tekst aanbieden op pagina's op een leesniveau van drie jaar middelbaar onderwijs (toekomstige link)

  • Samenvattingen van de content opnemen in metadata (toekomstige link)

  • De meest duidelijke en eenvoudige taal gebruiken die geschikt is voor de content (toekomstige link)

  • RDF gebruiken om aanvullende informatie te associëren met de primaire content (toekomstige link)

  • Een duidelijke weergave in beeld aanbieden op de homepage van een website (toekomstige link)

  • Content die is geoptimaliseerd voor eenvoudig lezen duidelijk markeren, door middel van tekst of van een icoon (toekomstige link)

  • Zinnen gebruiken die geen redundante woorden bevatten. Hiermee worden woorden bedoeld die de betekenis van de zin niet veranderen (toekomstige link)

  • Zinnen gebruiken die niet meer dan twee voegwoorden bevatten (toekomstige link)

  • Zinnen gebruiken die niet langer zijn dan de wat in het secundair onderwijs als acceptabel wordt beschouwd (boot: In het Engels is dat 25 woorden) (toekomstige link)

  • Zinnen gebruiken die geen complexe woorden of zinsdelen bevatten, die kunnen worden vervangen door meer gangbare woorden zonder dat de betekenis van de zin verandert (toekomstige link)

  • Samenvattingen aanbieden voor de verschillende secties van de tekst (toekomstige link)

  • Metadata gebruiken om alternatieven op andere leesniveaus te associëren (toekomstige link)

  • Het Dublin Core accessibility element gebruiken om tekstuele content te associëren met tekstuele, grafische of gesproken aanvullingen (toekomstige link)

  • Het ISO AfA accessibility element gebruiken om tekstuele content te associëren met tekstuele, grafische of gesproken aanvullingen (toekomstige link)

  • Het IMS accessibility element gebruiken om tekstuele content te associëren met tekstuele, grafische of gesproken aanvullingen (toekomstige link)

  • Metadata zichtbaar maken voor mensen (toekomstige link)

    • VOORBEELD: Bij een artikel op een hoog leesniveau over een nieuwe wetenschappelijke ontdekking, in metadata URI's aanbieden die verwijzen naar een transcript op pre-primair leesniveau en op primair leesniveau

  • Content op een website en op pagina's aanbieden in toenemende mate van complexiteit (toekomstige link)

Aanbevolen technieken voor richtlijn 3.1

Bron: How to meet WCAG 2.0, guideline 3.1 (Engelstalig)
Links in deze sectie verwijzen naar Engelstalige content.

  • Aangeven wat kan worden verwacht van content op een pagina die afkomstig is van ongecontroleerde bronnen (toekomstige link)

  • Vertaling naar gebarentaal aanbieden voor alle content (toekomstige link)

  • De meest duidelijke en eenvoudige taal gebruiken die geschikt is voor de content (toekomstige link)

  • In het midden uitgelijnde tekst vermijden (toekomstige link)

  • Test vermijden die is uitgevuld (zowel aan de linker- als aan de rechtermarge), op een manier die leidt to slechte spatiëring tussen woorden of letters (toekomstige link)

  • Links uitgelijnde tekst gebruiken voor talen die van links naar rechts worden geschreven en rechts uitgelijnde tekst voor talen die van rechts naar links worden geschreven (toekomstige link)

  • De breedte van een tekstkolom beperken (toekomstige link)

  • Grote stukken cursieve tekst vermijden (toekomstige link)

  • Overmatig gebruik van verschillende stijlen op een individuele pagina en op websites vermijden (toekomstige link)

  • Links visueel onderscheidbaar maken (toekomstige link)

  • Afbeeldingen, illustraties, video, geluid of symbolen gebruiken om betekenis te verduidelijken (toekomstige link)

  • Concrete voorbeelden aanbieden om de betekenis van content te verduidelijken (toekomstige link)

  • Een achtergrond in een lichte pastelkleur gebruiken in plaats van een witte achtergrond achter zwarte tekst (toekomstige link)

  • Onnodig gebruik vermijden van unieke bedieningselementen van de gebruikersinterface (toekomstige link)

  • Hoofdletters en kleine letter gebruiken in overeenstemming met de spellingsregels van de taal van de tekst (toekomstige link)

  • Ongebruikelijke woorden in een vreemde taal vermijden (toekomstige link)

  • Versies in gebarentaal aanbieden van informatie, ideeën en processen die moeten worden begrepen om de content te kunnen gebruiken (toekomstige link)

  • Van elke verwijzing naar een plaats op een webpagina een link maken naar die plaats (toekomstige link)

  • Bij een verwijzing naar een kop of titel de volledige tekst van de titel opnemen (toekomstige link)

  • Eenvoudig leesbare versies aanbieden van basisinformatie over een verzameling webpagina's, inclusief informatie over hoe contact kan worden opgenomen met de webmaster (toekomstige link)

  • Een versie in gebarentaal aanbieden van basisinformatie over een verzameling webpagina's, inclusief informatie over hoe contact kan worden opgenomen met de webmaster (toekomstige link)

Gangbare fouten: praktijksituaties die veroorzaken dat webcontent niet voldoet

Als een 'gangbare fout' uit deze sectie van toepassing is, dan wordt niet aan het succescriterium voldaan.

Bron: How to meet WCAG 2.0, success criterion 3.1.5 (Engelstalig)
Links in deze sectie verwijzen naar Engelstalige content.

(Er zijn nog geen gangbare fouten gedocumenteerd)

Normatieve content op deze pagina

De volgende content op deze pagina heeft de status 'normatief' en is ongewijzigd overgenomen uit het normdocument Webrichtlijnen versie 2: